Bocu ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “Vejetatif evre nedir” konusunu sade bir dille anlatıyoruz.
Vejetatif Evre Nedir? Bir Zihinsel Yolculuk
Herkes bir noktada, bir zamanlar hayatı ne kadar ciddiye aldığını ve her şeyi analiz ettiğini fark eder. Ben de o adamlardan biriyim. İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve sabah akşam arkadaş ortamlarında espri yaparak var olmaya çalışıyorum. Ama işin iç yüzüne bakınca, her şeyin çok ciddi olduğunu da düşünüyorum. Hani, bir yandan komik duruma düşmek için uğraşıyorum ama öte yandan içimden o “şu an gerçekten düşündüğüm şeye takılmasam mı?” diye sorgulayan bir iç ses yükseliyor. İronik değil mi?
İşte bu yazıyı da tam bu kafa karışıklığıyla yazıyorum. Aslında bir yandan da derin düşüncelere daldım, “Vejetatif evre nedir?” sorusu kafamı kurcalamaya başladı. Ama, şunu fark ettim: Bunu mizahi bir şekilde ele alırsam, hem insanları güldürürüm hem de beynimdeki karmaşayı biraz dışa vurabilirim. Sonuçta “Vejetatif evre nedir?” konusu, hem ciddi hem de bir o kadar da anlaşılması zor bir şey değil mi? Hadi gelin, bu konuda bir tur atalım.
Vejetatif Evre: Zihinsel Bir Çıkmaz
Vejetatif evre, aslında bilimsel bir terim. Ama ben daha çok buna, “Beynin zombi gibi çalışmaya başladığı dönem” diye adlandırıyorum. Hani şu, tam anlamıyla uyanık olsan da, gözlerin açık olsa da, beynin tıpkı o eski Nokia 3310 gibi yavaş çalıştığında yaşadığın o garip hal. Hatırlıyor musun? Sabah işe gitmek için uyandığında gözlerini açıyorsun, ama beynin hâlâ yatakta kalmaya devam ediyor. “Bunu ben mi yapacağım?” sorusuyla yavaşça gerçekliğe geçiş yapıyorsun.
Vejetatif evre işte böyle bir şey. Beynin temel işlevleri hala devam ediyor ama zihinsel olarak derin bir uyku modundasın. “Ben mi uyuyorum? Yoksa uyanık mıyım?” gibi bir kafa karışıklığı, sanki beynin yanlış bir şifre girmeye çalışıyormuş gibi bir his bırakır. Neyse ki fiziksel olarak hareket edebilirsin, ama “akıl” dediğimiz şey gitmiş, rüzgarla birlikte savrulmuş.
Sabahları Vejetatif Evreye Giren İnsanlar
Bir düşün, sabah uyandığında ve bir şekilde hala uyanmış olduğunda. Mesela ben, her sabah alarmı bir kez erteliyorum, sonra bir kez daha. Hadi diyelim, saat 08:00’de uyanman gereken bir gün. Yataktan kalkmak istemiyorum, ama gözlerim kapanıyor ve beynim “Hadi be, yarım saat daha uykuyu hak ettin” diyor. Bu noktada, ben aslında bir çeşit “vejetatif evre”ye giriyorum.
O esnada gözlerimi açarak baktığım her şey bulanık ve anlam veremiyorum. Vücudum hareket etmeye başlasa da kafam hâlâ bir “Peki ya ne yapacağım şimdi?” diyerek duruyor. Bu, beni dehşete düşüren bir durum. Sanki beynim hâlâ tatilde ve beni bırakmış.
İç ses: “Ya bu alarm da niye bu kadar bağırıyor? Saatin altına mı girmem gerekiyor?”
Vejetatif evre dediğimiz şey de bir çeşit zihinsel tembellik hali. Yani, beynin bedeni nasıl çalıştıracağına karar vermiyor, biraz da kafası karışıyor. Tıpkı benim o sabahları yaşadığım kafa karışıklığı gibi.
Vejetatif Evre ve Sosyal Yaşam: Arkadaşlarla Buluşmak
Bir arkadaş toplantısında, gündelik hayatta karşılaştığımız en komik anlardan biri de “vejetatif evre”nin bir dışavurumudur. Mesela bir akşam, arkadaşlarımın teklifine “Tabii, geliriz” dedikten sonra 20 dakika boyunca telefonda gereksiz bir şekilde “Aman, ne yapacağım ya” diye düşünüyorum. O sırada ruhum tamamen başka bir yerde, ama dışarıda sanki harika bir insanmışım gibi davranıyorum.
Arkadaş 1: “Ne yapıyorsun, gelirken ne alalım?”
Ben: “Hı? Ne alalım? Haa… Su al.” (Vejetatif evrede olmanın verdiği boş bir cevap)
Ve işte o an, tam o anda, beynim biraz daha derin bir düşünceye daldığında, aslında ben “gerçekten” ne düşündüğümü anlamaya başlıyorum. Çünkü o an kafamda 20 tane şey birbirine karışıyor. “Nereye gidiyoruz, ne konuşacağım, yanımda ne giyeceğim?” gibi sorular. Sonuçta, dışarıdaki hayat devam ederken, benim içimde bir zihinsel tembellik var. Ne yapacağım bilmiyorum, ama sosyal hayat devam ediyor. Bu da başka bir vejetatif evre hali.
Vejetatif Evre ve Yavaşlayan Zihin
Bazen de, gerçek anlamda bir vejetatif evre durumuna düşerim. O an, beynim her şeyi yavaşça işlemeye başlar. Tıpkı eski bilgisayarlar gibi; mesela ben, sabah kahve içerken, birden bir düşünceyle dalarım ve tüm günüm o anla şekillenir. Ama fiziksel olarak hareket edebilirim. Zihinsel olarak, beynim hâlâ sabah uykusunda kalmış, bir yerlerden “Şimdi ne yapıyordum?” diye düşünüyor.
İç ses: “Hah, düşündüm! Yine ne yapıyordum, yaa?”
Vejetatif evre nedir? İşte tam olarak bu. Zihinsel bir boşluk ve aynı zamanda hareketsiz bir döngü. Ama çok az şey hatırladığın zaman, sanki bir tür iç yolculuk yapıyormuşsun gibi de hissedebilirsin. Hani, kendini bir anda sorgularken bulursun: “Bütün günümü nasıl geçirdim?” gibi.
Sonuç Olarak: Zihinsel Fırtınalar ve Vejetatif Evre
Bütün bu söylediklerimi düşündüğümde, “Vejetatif evre nedir?” sorusunun ne kadar geniş bir anlam taşıdığını daha iyi anlıyorum. Bir yandan, derin bir düşünceye dalıp her şeyin anlamını sorgulayan biriyim, diğer yandan bir şekilde her anı mizahi bir şekilde geçirmeye çalışan bir insanım. Ama içimde bir yerlerde, her şeyin bir anlamı olduğunu düşünen bir yanım var. Ne diyeyim, zihin bazen karışır. Bu yazıyı okurken kafanızda bir soru belirdiyse, belki biraz da derinlemesine düşünmeye başlarsınız. Ama unutmayın, bazen her şeyin anlamı olmamak da fena değildir.